بیمار مردی ۳۴ ساله بود که در اثر یک سانحه شدید دچار شکستگی تنه استخوان ران (فمور) شده بود. در ابتدا شکستگی با استفاده از پلاک تثبیت شد، اما به دلیل جوش نخوردن استخوانها (Nonunion) در جراحیهای بعدی، محل عدم جوشخوردگی با سیمان آنتیبیوتیکی، پلاک لترال و نیل فمورال تثبیت شد.
سه ماه پس از قرارگیری سیمان، سیمان طی عمل جراحی خارج شد و برای بیمار از یک پروتز اختصاصی (شخصیسازیشده) استفاده گردید.
پروفایل پزشک
دکتر سید هادی کلانتر
- جراح ارتوپد (فوق تخصص تروما و شکستگی)
- استادیار جراحی های ارتوپدی و تروما و شکستگی
- دانشگاه علوم پزشکی تهران (TUMS)
شبیه سازی قبل عمل
ابتدا با استفاده از تصاویر سیتیاسکن، یک مدل سهبعدی از استخوانها، نیل داخلاستخوانی (Intramedullary Nail)، پیچها، پلاک و سیمان تهیه شد. سپس با تحلیل ناحیه دیفکت استخوانی، ارتفاع مناسب پروتز تعیین گردید.
از آنجا که پزشک قصد خارج کردن نیل داخل استخوانی را نداشت، پروتز بهصورت مدولار آنتریور–پستریور طراحی شد. همچنین امکان پر کردن پروتز با گرفت استخوانی نیز در نظر گرفته شد.
برای اتصال دو بخش پروتز به یکدیگر، چهار پیچ و دو پین نر و ماده در طراحی لحاظ گردید.
پروتزها با استفاده از چاپگر سهبعدی ساخته شدند و پس از انجام فرآیندهای تکمیلی، شستشو و استریلیزاسیون با اشعه گاما، در اختیار پزشک قرار گرفتند.
عمل جراحی
بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار گرفت. ابتدا پیچها، پلاک لترال و سیمان خارج شدند. سپس قسمتی از استخوان برداشته شد تا دسترسی به بافت استخوانی زنده و دارای خونرسانی مناسب حاصل شود. پس از رسیدن به ارتفاع مناسب برای قرارگیری پروتز، هر دو قطعه پروتز در محل صحیح قرار داده شده و هر چهار پیچ بسته شدند.
در ادامه، فضای پروتزها با پیوندهای استخوانی آمادهشده شامل: آلوگرافت (Allograft) اتوگرافت (Autograft) پر شد. در نهایت پلاک و پیچها در محل قرار داده شدند.
فالوآپ
بیمار از روز پس از جراحی با استفاده از عصا شروع به راه رفتن کرد. در پیگیری سهماهه، بیمار بدون عصا و تنها با مقدار کمی لنگش قادر به راه رفتن بود. در پیگیری ششماهه، علائم جوشخوردگی و یکپارچگی استخوان با پروتز (Osseointegration) در قسمتهای پروگزیمال و دیستال پروتزها در تصاویر رادیوگرافی مشاهده شد و بیمار هنگام راه رفتن هیچ دردی نداشت.
جمع بندی پزشک
این پروتزها میتوانند برای بیمارانی که پس از حوادث دچار عدم جوشخوردگی استخوان (Nonunion) یا شکستگیهای پیچیده در تنه استخوان فمور یا تیبیا شدهاند بسیار مفید باشند. همچنین در برخی موارد میتوانند کوتاهی اندام را نیز جبران کنند. یکی از مزایای مهم این روش، کاهش زمان جراحی و در نتیجه کاهش خطر بروز عفونت در بیمار است.